Polska Hekatomba

Hekatomba na osi czasu

20 października 1939 r.

Wąglikowice – Zbrodnia pomorska

 

Data zbrodni:

  • 20 października 1939 r.

 

Miejsce zbrodni:

  • przy drodze prowadzącej z Wąglikowic do Wdzydz w pobliżu jeziora Jelenie.

 

Ofiary:

  • Jan Cybulski vel Cybula ze Zdrojów, żołnierz formacji Obrony Narodowej, przedwojenny przodownik leśny w leśnictwie Zdroje.

 

Sprawcy:

  • Cybulski został aresztowany przez funkcjonariuszy żandarmerii z Lipusza. Egzekucji dokonała nieustalona formacja niemiecka.

 

Okoliczności zbrodni: 

6 września 1939 r. do domu Jana Cybulskiego mieszkającego w Zdrojach wtargnęli funkcjonariusze żandarmerii z Lipusza i aresztowali go. Powodem zatrzymania był donos o zakopaniu przez niego broni służbowej przy drodze prowadzącej z Wąglikowic do Wdzydz w pobliżu jeziora Jelenie. Cybulski został osadzony w areszcie żandarmerii w Lipuszu. Egzekucji dokonano w miejscu zakopania przez niego broni. Tam też został pogrzebany. Na okoliczność tego zdarzenia w latach siedemdziesiątych zeznawał świadek Robert Ebertowski, który podał: „Wiadomo mi, że Jan Cybulski został rozstrzelany przez Niemców nad jeziorem Wdzydze pod zarzutem, że posiadał karabin, który miał żandarm niemiecki odkopać w lesie i że za to na miejscu w lesie został rozstrzelany. Jan Cybulski został zatrzymany w dniu 17 października 1939 r. w miejscu stałego swego zamieszkania, tj. we wsi Zdroje, poczta Lipusz”. W trakcie prowadzonego śledztwa przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku ustalono, że aresztowanie nastąpiło 6 września, a nie 17 października 1939 r.

 

Warte odnotowania:

Jan Cybulski vel Cybula urodził się w 1909 r. w Nakli (pow. bytowski). Przed wojną zaangażował się w obronę ojczyzny. Posiadał przydzieloną broń służbową. Po wojnie ciało Cybulskiego ekshumowano i przeniesiono na cmentarz w Lipuszu.

 

Bibliografia:

Archiwum Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku, sygn. S 82.2012.Zn, Śledztwo w sprawie zabójstwa we wrześniu 1939 r. w lesie k. Wdzydz, pow. Kościerzyna, Jana Cybulskiego przez osoby idące na rękę władzy państwa niemieckiego.

Wysiecka I., Przewodnik po miejscach pamięci w gminie Kościerzyna, Kościerzyna 2021.

 

Autor:

dr hab. Monika Tomkiewicz

Wstecz